Skip to content

Petycja o wpisanie do Konstytucji OJCOSTWA jako warto艣ci chronionej

Informacja o petycji na stronie internetowej BIP Kancelarii Prezydenta RP: http://www.prezydent.pl/bip/petycje/petycje-2018/art,13,petycja-wielokrotna.html

05 kwietnia 2018 r.

Szanowny Pan
Andrzej Duda
Prezydent RP
ul. Wiejska 10 00-902 Warszawa
listy@prezydent.pl

Szanowny Pan
Marek Kuchci艅ski
Marsza艂ek Sejmu RP
ul. Wiejska 4/6/8 00-902 Warszawa
listy@sejm.gov.pl

Szanowny Pan
Stanis艂aw Karczewski
Marsza艂ek Senatu RP
ul. Wiejska 6 00-902 Warszawa
petycje@senat.gov.pl

PETYCJA

Na podstawie art. 2.1 Ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. 2014 poz. 1195), dzia艂aj膮c w interesie w艂asnym na podstawie art. 2.2. pkt 2 , a tak偶e w interesie publicznym na podstawie art. 2.2 pkt 1 tej偶e ustawy, wnosz臋 o zmian臋 Art. 18 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez dodanie w tym artykule s艂owa 鈥瀘jcostwo鈥 po s艂owie 鈥瀖acierzy艅stwo鈥 w nast臋puj膮cy spos贸b:

鈥濵a艂偶e艅stwo jako zwi膮zek kobiety i m臋偶czyzny, rodzina, macierzy艅stwo, ojcostwo i rodzicielstwo znajduj膮 si臋 pod ochron膮 i opiek膮 Rzeczypospolitej Polskiej.鈥

Uzasadnienie

Nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e rodzina jako najwa偶niejsza, podstawowa grupa spo艂eczna, na kt贸rej opiera si臋 ca艂e spo艂ecze艅stwo, zas艂uguje na zdecydowane i sta艂e wsparcie pa艅stwa i jego instytucji. Filarem rodziny jest rodzicielstwo, na kt贸re sk艂adaj膮 dwie r贸偶ne, lecz r贸wnie wa偶ne warto艣ci: macierzy艅stwo i ojcostwo. Obecno艣膰 obojga rodzic贸w jest niezb臋dna do prawid艂owego rozwoju i wychowywania dziecka.

Mimo zmian cywilizacyjnych i spo艂ecznych ojciec pozostaje jedn膮 z dwojga najwa偶niejszych os贸b w 偶yciu dziecka 鈥 jest tym cz艂owiekiem, kt贸ry ma by膰 dla dziecka autorytetem, wzorem moralnych postaw i zachowa艅, ma przekazywa膰 wiedz臋, dawa膰 poczucie bezpiecze艅stwa i uczy膰 dziecko samodzielnie radzi膰 sobie z wyzwaniami niesionymi przez 偶ycie. Ojcostwo to wielka odpowiedzialno艣膰, ale te偶 ogromna satysfakcja p艂yn膮ca z odkrywania przed w艂asnym synem czy c贸rk膮 艣wiata.

Niestety Konstytucja w obecnym brzmieniu m贸wi o ochronie rodzicielstwa wyszczeg贸lniaj膮c macierzy艅stwo, a pomijaj膮c ca艂kowicie ojcostwo.

Ma to swoje niechlubne odzwierciedlenie we wsp贸艂czesnym 偶yciu spo艂ecznym, w kt贸rym rola i pozycja ojca jest niedocenian膮, marginalizowan膮 i najbardziej zaniedban膮 rol膮 spo艂eczn膮. Trzeba tak偶e doda膰, 偶e ojcowie s膮 dyskryminowani – w szczeg贸lno艣ci w s膮dach rodzinnych w przypadku rozwodu, tudzie偶 rozstania si臋 rodzic贸w dziecka.

Ten stan rzeczy przek艂ada si臋 na spos贸b i kierunek planowanych przez rz膮d zmian w prawie rodzinnym, kt贸ry naszym zdaniem niestety pog艂臋bi proces deprecjonowania pozycji i roli spo艂ecznej ojc贸w w spo艂ecze艅stwie poprzez sprowadzenie wsparcia dla rodziny g艂贸wnie do kwestii finansowych, a w przypadku rozpadu ma艂偶e艅stwa – niejako zautomatyzowane zast臋powanie ojca instytucj膮 aliment贸w i wy艂膮czanie go z 偶ycia dziecka z naruszeniem prawa dziecka do wychowania przez oboje rodzic贸w.

Brak konstytucyjnej ochrony ojcostwa nie jest dla m臋偶czyzn zach臋t膮 do zawierania ma艂偶e艅stwa, zak艂adania rodziny, podejmowania roli odpowiedzialnego i 艣wiadomego ojcostwa.

W naszym przekonaniu zmiana Art. 18 Konstytucji poprzez uzupe艂nienie zbioru warto艣ci chronionych – o ojcostwo, prze艂o偶y si臋 na realne zmiany w 偶yciu spo艂ecznym i przyczyni si臋 do budowania kultury sprzyjaj膮cej silnemu ojcostwu. Zaanga偶owanie m臋偶czyzn w ojcostwo stanowi warto艣膰 spo艂eczn膮 i jest elementem dobra wsp贸lnego. Skorzystaj膮 na tym rodziny, dzieci, matki i sami ojcowie, czuj膮c si臋 uszanowani w swojej 偶yciowej roli i zach臋ceni do bardziej zaanga偶owanej i odpowiedzialnej s艂u偶by swoim rodzinom.

Jednym z najwa偶niejszych argument贸w przemawiaj膮cych za tym, aby ojcostwo znalaz艂o si臋 w Konstytucji jako warto艣膰 chroniona i kultywowana jest prawo dziecka do wychowania przez oboje rodzic贸w. Mimo wytworzonych w poprzedniej epoce, rozpowszechnionych i zakorzenionych stereotyp贸w, macierzy艅stwo i ojcostwo, s膮 niezb臋dne dla rozwoju dziecka. Dlatego te偶 wprowadzenie ochrony ojcostwa do Konstytucji przyczyni si臋 do korzystnych zmian w postrzeganiu roli spo艂ecznej ojca 鈥 osoby niezast膮pionej i koniecznej dla prawid艂owego funkcjonowania rodziny, a w szczeg贸lno艣ci dzieci.

Ojcostwo jest poj臋ciem opisuj膮cym relacj臋 ojca z dzieckiem na kt贸r膮 sk艂adaj膮 si臋 czynno艣ci podejmowane przez m臋偶czyzn臋 podczas wychowania dziecka. Jako艣膰 ojcostwa uwarunkowana jest emocjonalnym i duchowym zaanga偶owaniem m臋偶czyzny oraz obiektywn膮 mo偶liwo艣ci膮 kontaktu z dzieckiem. Nieobecne ojcostwo wyst臋puje w sytuacji, w kt贸rej ojciec nie ma wp艂ywu na 偶ycie dziecka i rodziny lub gdy wp艂yw ten jest nieznaczny lub wr臋cz marginalny. Og贸lnie rzecz bior膮c podstawowym i og贸lnym skutkiem takiej sytuacji jest osamotnienie dziecka z powodu oddalenia ojca. W literaturze podkre艣la si臋, 偶e mi艂o艣膰 matczyna w 偶adnej mierze nie b臋dzie substytutem i 艣rodkiem zaradczym dla braku mi艂o艣ci ojcowskiej. 鈥濵i艂o艣膰 ojcowska jest nie mniej wa偶na dla dziecka ni偶 mi艂o艣膰 matczyna. Dziecko dla pe艂ni swojego rozwoju potrzebuje odpowiedniego gruntu, a na t臋 jako艣膰 sk艂ada si臋 m. in. wsparcie udzielane przez oboje rodzic贸w. Nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e obecno艣膰 matki dla dziecka jest wa偶na przez ca艂e jego 偶ycie jednak traci na sile u dziecka w wieku oko艂o 6-7 lat. Jest to czas, gdy szczeg贸lnie mocno odczuwa ono potrzeb臋 obecno艣ci ojca鈥1.

Pogl膮dy najwy偶szej klasy ekspert贸w z dziedziny psychologii i pedagogiki dodatkowo poparte badaniami empirycznymi koresponduj膮 ze sob膮 i s膮 sp贸jne co do tego, 偶e udzia艂 ojca w wychowaniu dziecka (r贸wnie偶 w jego najm艂odszych latach) jest niemal偶e niezast膮piony. 鈥炩obrze przystosowani doro艣li m臋偶czy藕ni, odnosz膮cy w 偶yciu du偶o sukces贸w mieli ojc贸w opieku艅czych, kt贸rzy wiele czasu sp臋dzali z nimi [pogrubienie autora wniosku], podczas gdy m臋偶czy藕ni przejawiaj膮cy ma艂o umiej臋tno艣ci w zakresie w艂a艣ciwego spo艂ecznego post臋powania, i tym samym 藕le spo艂ecznie przystosowani, pochodz膮 z rodzin w kt贸rych rodzice z regu艂y nie 偶yj膮 zgodnie, ojciec jest za艣 albo ma艂o opieku艅czy albo s艂aby i neurotyczny鈥2
Warto w tym miejscu podkre艣li膰, 偶e nowsze badania psycholog贸w sugeruj膮 nawet to, 偶e ch艂opcy mog膮 sobie radzi膰 lepiej je艣li w rozwiedzionych rodzinach to ojcowie otrzymali prawo do opieki 3. Wnioskodawca nie zamierza rozwija膰 tej tezy jako, 偶e jest 艣wiadom tego, i偶 pozostaje ona w opozycji do powszechnie panuj膮cego zapatrywania (jak wida膰 b臋d膮cego w sprzeczno艣ci z badaniami naukowymi) jakoby matka by艂a w stanie zazwyczaj zapewni膰 lepsz膮 opiek臋 dla dziecka ni偶 ojciec. Stanowczego podkre艣lenia wymaga jednak to, 偶e dla dziecka w og贸le, a w szczeg贸lno艣ci ch艂opca w wieku 6-7 lat pryncypialne znaczenie ma jak najwi臋kszy udzia艂 ojca w jego 偶yciu.

Brak mo偶liwo艣ci kontaktowania si臋 z ojcem czy te偶 niedostatek tych kontakt贸w mo偶e przyczynia膰 si臋 do uruchamiania przez dziecko zachowa艅, kt贸re mog膮 by膰 postrzegane jako 艣wiadcz膮ce o z艂ym przystosowaniu do 偶ycia spo艂ecznego. Zauwa偶a si臋 cz臋sto, 偶e dzieci takie nie s膮 lubiane w szkole przez nauczycieli oraz zajmuj膮 najni偶sze pozycje spo艂eczne w grupach r贸wie艣niczych. Negatywna ocena ze strony otoczenia spo艂ecznego wp艂ywa na nisk膮 samoocen臋 dziecka co w konsekwencji mo偶e prowadzi膰 do wytworzenia niedostosowania spo艂ecznego 4. Nieobecno艣膰 ojca czy te偶 jego deficyt stanowi tak偶e bardzo cz臋st膮 przyczyn臋 鈥瀢ykolejenia si臋鈥 ch艂opc贸w. Zasadniczo wskazuje si臋 tu cztery g艂贸wne przyczyny tego zjawiska. S膮 to 5: (1) protest ch艂opca przeciwko kobiecej dominacji, (2) brak odpowiedniego nadzoru, (3) brak odpowiedniego wzoru zachowania si臋 m臋偶czyzny, (4) traumatyzuj膮ce dziecko prze偶ycia wyp艂ywaj膮ce z zaniku wi臋zi rodzinnej. Badania wskazuj膮, 偶e negatywn膮 konsekwencj膮 deficytu ojcostwa jest g艂贸wnie zak艂贸cenie procesu socjalizacji, kt贸rego rezultatem jest z kolei zaburzona orientacja w rolach spo艂ecznych zwi膮zanych z p艂ci膮, czy nieumiej臋tno艣膰 nawi膮zywania kontakt贸w z osobami p艂ci przeciwnej. Przyk艂adowo warto tu przytoczy膰 wyniki bada艅 Teresy Rostowskiej z 2009 r. kt贸rych konkluzj膮 by艂o to 偶e 鈥瀖臋偶czy藕ni wychowani bez ojca byli mniej m臋scy, bardziej kobiecy lub nieokre艣leni pod wzgl臋dem typu p艂ci psychologicznej ni偶 m臋偶czy藕ni wychowywani w rodzinach pe艂nych; a tak偶e mniej nastawieni na sukces i bardziej gderliwi. Istotne r贸偶nice zarysowa艂y si臋 tak偶e w zakresie niekt贸rych wymiar贸w osobowo艣ci. U m臋偶czyzn wychowywanych bez wzoru ojca odnotowano wi臋kszy neurotyzm i mniejsz膮 ugodowo艣膰, a w zakresie funkcjonowania spo艂ecznego w wi臋kszym stopniu styl agresywno-sadystyczny w por贸wnaniu z grup膮 kontroln膮鈥 6. Wypaczenia osobowo艣ciowe mog膮 by膰 z reszt膮 pot臋gowane przez wi臋ksz膮 podatno艣膰 dziecka wychowywanego z deficytem ojcostwa na przejmowanie przypadkowych wzor贸w osobowo艣ciowych, cz臋sto szkodliwych i sztucznie kreowanych przez media czy wyst臋puj膮cych w symbolice kulturowej. Fragmentaryczna i niepe艂na mo偶liwo艣膰 kontakt贸w Wnioskodawcy z ma艂oletnim, kt贸ra zacz臋艂a wyst臋powa膰 przy obecnym wieku dziecka, mo偶e wi臋c sta膰 si臋 przyczyn膮 wielu komplikacji i barier rozwojowych, kt贸re z ca艂膮 pewno艣ci膮 b臋d膮 rzutowa艂y na dalsze 偶ycie ch艂opca.

Na marginesie warto zauwa偶y膰, 偶e istniej膮ca w dzisiejszych czasach tendencja do umniejszania, niedowarto艣ciowania i dewaluacji znaczenia ojcostwa jest ogromnie brzemienna w skutki nie tylko dla dziecka, ale i dla spo艂ecze艅stwa. Pozycja ojca nie powinna by膰 postrzegana jako drugiej kategorii, gdy偶 dobro dziecka wymaga, 偶eby by艂 on rodzicem r贸wnoprawnym z kobiet膮, a nie by艂 postrzegany jako np. zast臋pcza matka. Zadanie opieki nad dzieckiem wydaje si臋 przerasta膰 mo偶liwo艣ci pojedynczej osoby doros艂ej, jakkolwiek by ona nie by艂a dojrza艂a spo艂ecznie i skoncentrowana na tym zadaniu. W pi艣miennictwie podkre艣la si臋, 偶e nie wystarczy tutaj nawet najsilniejszy zwi膮zek matki z dzieckiem. Konieczny jest tutaj udzia艂 drugiej osoby doros艂ej a w niniejszej sprawie wi臋kszy udzia艂 ojca, kt贸rego nie daje si臋 zast膮pi膰.

Proponowana zmiana spowoduje r贸wnie偶 pozytywne skutki prawne bowiem b臋dzie mie膰 znaczenie dla kontroli konstytucyjno艣ci stanowionego prawa 鈥 jako wyznacznik okre艣lonych warto艣ci podzielanych przez spo艂ecze艅stwo.

艁膮cz臋 wyrazy szacunku
(1755 sygnatariuszy)


1. Aldona Ma艂yska, Dziecko w obliczu nieobecnego ojcostwa, w: Problemy wsp贸艂czesnego dziecka, Ma艂gorzata Cywi艅ska (red.), 2014, s. 376.
2. Kazimierz Pospiszyl, Ojciec a rozw贸j dziecka, Warszawa 1980, s. 155.
3. David R. Schaffer, Katherine Kipp, Psychologia rozwoju. Od dziecka do doros艂o艣ci, 2015, s. 606-609.
4. Aldona Ma艂yska, Ibidem, s. 378.
5. Aldona Ma艂yska, Ibidem, s. 379.
6. Lucyna Bakiera, Barbara Harwas-Napiera艂a, op. cit., s. 162

    Instrukcja podpisania petycji

    1. przeczytaj petycj臋
    2. wype艂nij wszystkie pola formularza swoimi prawdziwymi danymi
    3. kliknij przycisk "podpisuj臋 petycj臋"

    Petycja zostanie wys艂ana e-mailem do Prezydenta, Marsza艂ka Sejmu i Marsza艂ka Senatu. Twoje dane osobowe zostan膮 wys艂ane do w/w adresat贸w ale nie b臋d膮 nigdzie opublikowane. Kopia listu zostanie wys艂ana na Tw贸j e-mail. W przypadku otrzymania odpowiedzi od w/w adresat贸w prosimy o przes艂anie jej na adres poczta(ma艂pa)petycja.eu

    Formularz podpisania petycji

    Imi臋 i nazwisko*

    Email*

    Adres zamieszkania

    Kod pocztowy

    Miejscowo艣膰*

    Kraj

    [mailpoetsignup mailpoetsignup-271 mailpoet_list_1 "- chc臋 by膰 informowany o dalszych dzia艂aniach spo艂eczno艣ci"]


    *) pola wymagane